الشيخ محمد تقي التستري ( الشوشتري ) ( مترجم : سيد علي محمد موسوى جزائرى )

57

ترجمه و شرح موضوعى نهج البلاغة پيرامون رستاخيز و وظيفه بندگي ( فارسى )

راوى گويد : به پدرم گفتم : آيا فردا مسابقهء اسب‌دوانى است ؟ ! گفت : چه‌قدر بىخبرى ! مگر از او نشنيدى كه مىگفت : السّابق من سبق إلى الجنّة ؛ پيشىگيرنده كسى است كه به بهشت پيشى گيرد » . « 1 » برندگان مسابقه آورده‌اند : مردى عامر بن عبد قيس را در روز مسابقهء اسب‌دوانىاش ملاقات نموده از او پرسيد : چه‌كسى مسابقه را برد ؟ پاسخ داد : مقرّبون . « 2 » و قريب به اين فرمايش امام عليه السّلام است جمله‌اى كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل شده : الا و إنّ العوارى اليوم و الهبات غدا . « 3 » و السّبقة الجنّة و الغاية النّار ؛ بهشت جايزهء برندگان و دوزخ پايان كار بازندگان است . نكتهء ادبى از بيان سيّد رضى رحمه اللّه بعد از خطبه كه فرموده : « و لم يقل السبقة النار ، كما قال السبقة الجنة ، لأنّ الاستباق إنما يكون إلى أمر محبوب » چنين برمىآيد كه كلمهء سبقه را به فتح سين و مصدر قرار داده است به‌معناى استباق ، با اين‌كه مصدر سبق است بدون هاء ، و اين‌كه با هاء مصدر باشد بعيد است ، بلكه با هاء فقط به صورت مضموم صحيح است . و سبقه - به ضم سين - را روايت ديگرى قرار داده به‌معناى جايزه . و البته همين صحيح است ؛ زيرا بعد از سباق ذكر شده به‌عنوان جزا و پاداش مسابقه . در كتاب بلاغات النساء آمده : جايزهء مسابقه اسب‌دوانى نزد بنىاميه يك‌صد ماده شتر سرخ مو بوده و شركت عموم در مسابقه آزاد . زمانى وليد بن عبد الملك در مسابقهء بزرگ اسب‌دوانى شركت نمود . هنگامىكه اسب‌ها همه آمادهء دويدن بودند پيرزنى از قبيلهء « بنى نمير » درحالىكه اسب خود را مىراند و جوالى بر گردن داشت

--> ( 1 ) . ج 10 ، ص 202 . ( 2 ) . عيون ، ج 6 ، ص 307 . ( 3 ) . اين جمله را مجلسى رحمه اللّه در بحار الأنوار در ضمن سخنان منسوب به امير المؤمنين عليه السّلام نقل كرده است .